Artrose van de pols betekent
slijtage van het gewricht tussen de 2 botten van de onderarm, het spaakbeen en
de ellepijp, en de botjes die zich in de handwortel van de pols bevinden.
Deze slijtage treedt op als er ooit een eerdere breuk van het
polsgewricht is opgetreden, of het polsgewricht jarenlang zwaar werk geleverd
heeft. Patiënten met reuma hebben meer kans op het
ontwikkelen van slijtage op deze plaats van het lichaam.
Klachten
De klachten bestaan uit pijn bij
bewegen en vaak een zwelling aan de strekzijde van de pols. De bewegingen in
het polsgewricht worden steeds moeizamer, er ontstaat (start)stijfheid.
Op de foto is slijtage te zien tussen het spaakbeen en de handwortelbeentjes na een doorgemaakte fractuur in het verleden.
Het
kraakbeen is vrijwel verdwenen (wit).
Behandeling
In geval van reuma wordt soms een operatie uitgevoerd, waarbij het reumaweefsel rondom het polsgewricht verwijderd wordt (synovectomie).
Ook kan eerst een rustspalk voorgeschreven worden, die de patient draagt als hij pijn heeft aan de pols.
Ook een injectie kan tijdelijk de klachten verlichten. Als dit niet meer afdoende helpt, zal
de mogelijkheid voor een operatie met u besproken worden.
Artrodese
Doel van de operatie is het verminderen van pijn. Dit wordt gedaan door het polsgewricht vast te zetten, tussen het spaakbeen, de polsbotjes en een middenhandsbeentje. Hierbij wordt een snee gemaakt aan de strekzijde van de pols. Nadat de gewrichtsvlakken van restkraakbeen zijn ontdaan, wordt hier extra bot bij gelegd, dat bijvoorbeeld uit de bekkenkam gehaald wordt via een aparte kleine huidsnee (incisie). Vervolgens wordt er een plaat over de pols aangebracht. Na de operatie heeft u een gips voor 6-12 weken. Na een jaar kan de plaat worden verwijderd, als u hier last van heeft.
Na de operatie verdwijnt de pijn. De pols kan niet meer gebogen worden. U kunt de onderarm en de hand wel normaal blijven gebruiken.
Met een plaat is de pols vastgezet. De gewricht-vlakjes zijn verwijderd en er is bot bijgelegd vanuit de bekkenkam. Het bot is volledig vastgegroeid.
Complicaties
Er zijn een paar compilicaties die bij deze operatie zouden kunnen optreden. Zo kan na de operatie een wondinfectie optreden. Ook wordt soms gezien dat de pols ondanks meerdere weken gips niet aan elkaar wil groeien. U krijgt dan langer gips. In uitzonderlijke gevallen wordt een tweede operatie verricht. Zeldzaam is het optreden van dystrofie (CRPS).
Vingerprothese
De slijtage en luxatie van de knokkels(MCP gewrichten) is een gevolg van de reumatoïde artritis. Door de reuma zijn de gewrichten dusdanig aangetast dat er operatief ingrijpen noodzakelijk is. Vaak is er een ernstige beperking in de handfunctie. De gewrichten zijn gedeeltelijk of totaal geluxeerd (uit de kom), waardoor je de hand niet goed meer kan gebruiken.
Meest voorkomende klachten zijn:
-Functiebeperking van de hand/vingers.
-Pijn
Doel van de operatie
Medicatie en therapie zullen niet meer helpen om de functie van de hand te verbeteren.
Een operatie is vaak nog de enige optie. Vervanging van de mcp-gewrichten zal helpen om een betere functie van de hand te krijgen. Ook het voorkomen van uitgebreidere beschadiging aan gewrichten en pezen is een belangrijk doel voor deze operatie.
De operatie
Bij de operatie aan de hand worden de gewrichtjes vervangen door een prothese. Er wordt een snede over de knokkels gemaakt waarna de protheses geplaatst worden. Daarna wordt de wond gehecht met draadhechtingen die er ongeveer 5 dagen na de operatie tijdens de opname weer uitgehaald worden. De hand gaat in een drukverband waarna de hand goed hoog gelegd moet worden. Dit in verband met zwelling en pijn. U krijgt ongeveer 5 dagen na de operatie een spalk. Eerst wordt het verband verwijderd, hechtingen verwijderd en de hand schoon gemaakt. U gaat voor de spalk naar de ergotherapie. De ergotherapeut zal speciaal voor u een spalk ontwikkelen. Deze spalk zal u gedurende 6 weken moeten dragen. Voor de nacht zal u een nachtspalk krijgen. De spalk gebruikt u om de vingers op de juiste manier te oefenen. Ook als u thuis bent zal 2x per week na de ergotherapie moeten om te oefenen.
Polsprothese
Inleiding
De pols is voor de orthopedisch chirurg een grote uitdaging door de ingewikkeldheid van het gewricht. Een gezonde pols kan een volledige cirkel draaien. Diverse kleine botjes zijn hiervoor nodig die onder andere in de hand zitten.
Het plaatsen van een prothese voor de pols is mede door de complexe structuur nog geen routine-ingreep. Lange tijd was er helemaal geen prothese en werd de pols bij ondraaglijke pijnen vastgezet (gefixeerd) met een plaat of pin. De bewegingsvrijheid van de pols werd daarmee echter drastisch beperkt. De afgelopen dertig jaar zijn er diverse protheses voor de pols op de markt gebracht, maar ze gingen na verloop van tijd los zitten of ze schoten regelmatig uit de kom.
De laatste jaren worden de protheses gelukkig beter maar de ‘gouden standaard’ blijft het vastzetten van een versleten polsgewricht.
Doelgroep
De meeste patiënten die vanwege polsproblemen bij de orthopedisch chirurg komen, zijn gemiddeld ouder dan zestig. Een oude polsbreuk die opspeelt of reuma zorgt dan vaak voor hevige pijn. Mensen met artrose krijgen ook vaak polsklachten.
Voor al deze patiënten kan de polsprothese een oplossing zijn. Wel moet het bot dan nog goed genoeg zijn om vast te groeien aan het gewricht. Ook de stevigheid van de spieren speelt daarbij een rol.
Mogelijkheden/functie na plaatsing
Na plaatsing kan de pols zich nog 35 à 40 graden op en neer bewegen en zo'n 50 graden heen en weer. Dit is ongeveer 1/3e van de normale functie. Dit is voldoende voor de meeste patiënten om iets op te pakken, de deurknop om te draaien en aldus zelfstandig te kunnen wonen.
Röntgenfoto's voor en na plaatsing van het polsgewricht
Ergotherapie
De term ergotherapie is afkomstig van het Griekse "ergon" wat handeling, werk of daad betekent. In ruimere zin kan dit begrip omschreven worden als: actieve betrokkenheid, lichamelijke en geestelijke activiteit en handeling. Vroeger was ergotherapie bekend als arbeidstherapie, maar deze term is verouderd.
Een ergotherapeut(e) helpt mensen op een creatieve en holistische wijze, die door lichamelijke, geestelijke, zintuiglijke of emotionele problemen, beperkingen ondervinden bij het uitvoeren van dagelijkse activiteiten.
Aan de hand van een kennismakingsgesprek bepalen ergotherapeut en cliënt (of zijn voogd) samen de belangrijkste problemen bij dagelijkse activiteiten op de gebieden:
-zelfredzaamheid of ADL (Activiteiten van het Dagelijks Leven)(b.v. wassen en aankleden)
-productiviteit (b.v. werken, school)
-vrije tijd (b.v. hobby's)
-wonen (b.v. aanpassen van keuken, trappen, ...)
-mobiliteit (b.v. gangreëducatie, rolstoeltraining, ...).
In deze fase wordt ook informatie verzameld met behulp van instrumenten en testen (assessment).
Op basis van het verkennend gesprek, de gedane assessment en de wensen van de client worden de doelen van de behandeling opgesteld. Deze worden bij voorkeur geformuleerd in lange en korte termijndoelstellingen.
Lange termijn doelstelling (LTD): beantwoordt vragen zoals 'wat zal de cliënt bereikt hebben op het einde van de revalidatieperiode' of 'Welk doel willen we bereikt hebben na 1 jaar?' v.b. De cliënt kan zich na 3 maanden revalidatie binnenshuis zelfstandig verplaatsen over korte afstanden met behulp van een elektrische rolstoel.
Korte termijn doelstelling (KTD): beantwoordt 'Welke vaardigheden moet de cliënt nog verwerven om een LTD te kunnen bereiken?' v.b. Om zich zelfstandig te kunnen verplaatsen met een elektrische rolstoel moet de cliënt voldoende kracht in arm en hand hebben, de rolstoel leren besturen en voldoende aandacht hebben voor het parcours en eventuele hindernissen.
Vervolgens zoekt de ergotherapeut (steeds in overleg met de cliënt of zijn naaste omgeving) mogelijkheden om de problemen op te lossen.
De cliënt kan een activiteit opnieuw leren, op een andere manier leren uitvoeren of met hulp van hulpmiddelen en aanpassingen leren uitvoeren. Ergotherapeuten geven eveneens advies over verplichte en mogelijke aanpassingen voor reïntegratie thuis, op werk en in openbare gebouwen.
